Niemy śpiewak …….. autor Stanisław Szukalski

Gdy opowiadanie Stanisława Szukalskiego czyli Stacha z Warty “Niemy Śpiewak” ukazało się w oryginale , w języku angielskim, zostało wysoko ocenione przez krytykę.

Ze względu na wartości literackie i język utworu , autora przyrównano wówczas do Josepha Conrada. Natomiast Brytyjska Akademia Nauk zestawiła utwór Szukalskiego z prozą Antoniego Czechowa.

fragment monografii poświęconej polskiemu artyście Lechosław Lameński

Zdjęcie z książki o S.Szukalskim.

„Stach z Warty” (ur. 1893 w Warcie, zm.1987 w Burbank) – polski rzeźbiarz, malarz, rysownik, projektant i teoretyk. Działał głównie na terenie Stanów Zjednoczonych. Poza licznymi dziełami artystycznymi, stworzył też koncepcję o pochodzeniu starożytnych Polaków (Lechitów) o nazwie zermatyzm, uważaną za pseudonaukę. W okresie międzywojennym był jedną z barwniejszych postaci w życiu artystycznym Warszawy i Krakowa.

Stanisław Szukalski nie miał łatwego charakteru, znając wartość własnej twórczości , nie zabiegał o ptrzychylność krytyki , przeciwnie lubił prowokować , a o innych potrafił wypowiadać lekceważące, wręcz obraźliwe sądy.

A tutaj są zdjęcia jego rzeźby Bolesława Śmiałego wykonanego przez S. Szukalskiego z Muzeum W Bytomiu.

Opowiadanie Stanisława Szukalskiego o Niemym Śpiewaku , wydaje się być interesującym studium doświadczenia cudu. Rzecz dotyczy religijności: oto bowiem mowa o wieśniakach, ludziach „o wrodzonej bogobojności” , którzy, gdy tylko prace w polu dobiegną końca, pielgrzymują do miejsc świętych. W takim właśnie miejscu świętym, słynącym z cudownych uzdrowień, w Gidlach, toczy się akcja opowiadania. Do Gidli przybywają pielgrzymi z nadzieją, że ich prośby o zdrowie dla bliźnich, a przy okazji i o życie wieczne dla nich samych, zostaną wysłuchane. Jednak dwa cudy opisane w opowiadaniu przydarzają się nie im, bez ich udziału, i poza murami świątyni.

Opowiadanie rozpoczyna opis pobożności ludowej. Wartość tej pobożności zostaje jednak zakwestionowana w portrecie żebraka, zwanego Organistą. Organista za młodu kształcił się na księdza, ale został usunięty z seminarium za zadawanie kłopotliwych pytań; podobnie za nieobyczajne piosenki, których melodie wplatał w melodie pieśni kościelnych, stracił później posadę organisty.

Uważany powszechnie za człowieka niespełna rozumu, Organista zabawia dzieci odgrywając rozmaite scenki. W jednej z nich jest pająkiem, zanoszącym „diabelską modlitwę do swojego Boga Pająka, chytrze oczekując złapania w sieć świętoszkowatej pszczoły”

Organista zatem to w opowiadaniu człowiek, któremu nie po drodze jest z ludową pobożnością. Jak ważny jest dla niego zarazem świat boski widać najlepiej w końcowej scenie opowiadania, gdy Organista pojawia się ponownie, by towarzyszyć umierającemu Śpiewakowi.

Cały zaś utwór kończy sen chłopca, Stasia, o duszy Niemego Śpiewaka, sen który dopełnia równocześnie portret żebraka i portret samego chłopca, drugoplanowej postaci, a jednocześnie narratora i autora opowiadania. Te dwa ostatnie portrety ukazane są pośrednio: ze sposobu, w jaki opowiedziana jest historia Niemego Śpiewaka, czytelnik może wyrobić sobie zdanie o narratorze (który z perspektywy lat opowiada o tym, co przeżył jako siedmioletni chłopiec) i zarazem o autorze, nowelka jest bowiem fragmentem wspomnień autora.

Niewiele jest, w moim odczuciu, prac w twórczości Szukalskiego, w których – tak mocno jak w tym opowiadaniu – zachwyciłby się tym co biedne, koślawe, porzucone i powiedział, że to Bóg w tak prosty, piękny i przekonywający sposób.

Ale nie będę opisywać całej książeczki ….może to co napisałam skusi kogoś do przeczytania tej pozycji. Dla mnie warto poświęcić trochę czasu , aby przeczytać tą książeczkę.

Jako uczeń podstawówki wymyślił własny alfabet . – powyżej jest jego nazwisko napisane w alfabecie wymyśloym przez Stacha z warty.

W minionym roku powstał i został opublikowany

film o Stachu z Warty pt.

“Walka : życie i twórczość Stanisława Szukalskiego ”

to fascynujący portret o Polaku .

Film wyprodukowany m.in. przez Leonardo Di Caprio,

pokazuje artystę znanego w Stanach ,

a w u nas prawie wcale.

Ja obejrzałam film i przeczytałam książkę – byłam zaskoczona i zachwycona jednym i drugim.

Wszystkich zachęcam również do zapoznania się z nimi.

38 myśli na temat “Niemy śpiewak …….. autor Stanisław Szukalski

    1. Warto obejrzeć film, o którym napisałam i poczytać, obejrzeć jego dzieła. Fakt jest prawie nieznany w kraju urodzenia. Serdeczne pozdrowienia.

  1. Bardzo inspirujący wpis. Dziękuję za odwiedziny na Imperium Lektur. Blog święci tryumfy. U mnie w okolicach grodu Kraka minus trzy stopnie. Książka się pisze – a ja – póki co na Nowiu Księżyca – będę robił generalne porządki w swoim M3. Serdeczności ślę z Krainy Wąwozów 🙂

    1. Na pewno był kontrowersyjnym artystą, ale patrząc na jego rzeźby i czytajac jego książki jestem pełna podziwu. Film dużo tłumaczy. ☺️

  2. Bardzo ciekawa postać. Wiele się o nim dowiedziałam, szczególnie po tym gdy wiele lat temu odkryłam ruiny jego willi tuż kolo Kazimierza Dolnego. Te ruiny straszą do dziś a performerzy często je odwiedzają i wystawiają tam swoje prace czy spektakle.

  3. Postać ciekawa, chciałabym kiedyś zobaczyć ten film, choć Szukalski na pewno nie zostanie moim ulubionym bohaterem. On był takim trochę nacjonalistą, nie uważacie ? A może nawet nie trochę, tylko całkiem:)
    O, widzę, że Skarklet też to zauważyła, czyli nie jestem odosobniona w swoich sądach.

    1. Szczerze…. Jestem trochę zaskoczona tym stwierdzeniem nacjonalista i to przekreśla tego człowieka jako artystę. Nie wierzę.

      1. Nie przekreśla. Sztuka to sztuka. Miał człowiek niezaprzeczalny talent. Ale żadnym bohaterem ani ideałem nie był i nie ma co stawiać go na piedestale. Był ciekawym człowiekiem, ale nie osoba godną naśladowania. W owym czasie było wielu innych artystów przewyższających go talentem i postawą moralną. Film chętnie bym obejrzała.

      1. Człowiek wciąż dowiaduje się czegoś nowego. Nie słyszałam wcześniej o tym pisarzu. Chętnie przeczytam opowiadanie, o którym piszesz :).
        Pozdrawiam serdecznie :)!!!

  4. Bardzo ciekawie napisałaś aż nabrałam ochoty na przeczytanie o artyście o którym nic nie wiem. Zaciekawił mnie również film. Serdecznie pozdrawiam Krysiu, miłego dnia…

  5. Świetnie napisane – zarówno siazka jak i sam autor, bezwątpienia zasługują na lepsze poznanie i … przypomnienie, bo poza znawcami epoki i historykami sztuki, myślę że nie jest powszechnie rozpoznawany.

    1. W końcu znalazła się osoba , która przeczytała tą książkę. Mało znany jest autor tej ksiazki, a szkoda. Zachecam do obejrzenia filmu. Serdeczne pozdrowienia.

  6. Hi there would you mind letting me know which hosting company you’re working
    with? I’ve loaded your blog in 3 completely different browsers and I must say this blog
    loads a lot faster then most. Can you suggest a good internet hosting provider at a honest price?
    Thanks a lot, I appreciate it!

Dodaj komentarz